Waterstof & Reuma en Artrose

Hoopgevend wetenschappelijk onderzoek

Kan moleculaire waterstof een rol spelen bij het ondersteunen van gezonde gewrichten en het reguleren van ontstekingsprocessen? Wetenschappers onderzoeken deze vraag steeds intensiever. Bij reumatoïde artritis zijn in humane studies positieve veranderingen gemeten in ziekteactiviteit en ontstekingsgerelateerde biomarkers. Ook bij artrose zijn de eerste klinische resultaten interessant.

Moleculaire waterstof (Hâ‚‚) staat in de belangstelling vanwege zijn mogelijke invloed op oxidatieve stress, ontstekingssignalen en cellulaire beschermingsmechanismen.

Juist deze processen zijn interessant bij aandoeningen van het bewegingsapparaat. Bij reumatoïde artritis speelt een ontregelde immuunreactie een belangrijke rol. Bij artrose zijn onder andere kraakbeenafbraak, laaggradige ontstekingsprocessen en veranderingen in het gewricht betrokken.

In deze pagina bekijken we wat wetenschappelijk onderzoek daadwerkelijk laat zien.

1. Reumatoïde artritis: positieve resultaten bij mensen

Reumatoïde artritis (RA) is een chronische auto-immuunziekte waarbij het immuunsysteem ontstekingsreacties in gewrichten veroorzaakt. Dit kan leiden tot pijn, zwelling, stijfheid en op termijn beschadiging van kraakbeen en bot.

Oxidatieve stress wordt onderzocht als een van de processen die betrokken zijn bij de ontwikkeling en instandhouding van ontstekingsactiviteit.

Onderzoek 1 – Waterstofrijk drinkwater en ziekteactiviteit (2012)

Een interessant Japans onderzoek van Ishibashi en collega's onderzocht 20 mensen met reumatoïde artritis.

De deelnemers dronken dagelijks 530 ml water met een hoge concentratie moleculaire waterstof (4–5 ppm). Het onderzoek bestond uit twee perioden van vier weken, met daartussen een wash-outperiode.

De onderzoekers maten onder andere:

  • DAS28: een samengestelde maat voor ziekteactiviteit bij reumatoïde artritis.

  • 8-OHdG: een biomarker die wordt gebruikt om oxidatieve DNA-schade te onderzoeken.

De resultaten waren positief:

  • De gemiddelde DAS28-score daalde van 3,83 naar 3,02 tijdens de eerste onderzoeksperiode.

  • De urinewaarde van 8-OHdG daalde gemiddeld met 14,3%.

  • Tijdens de tweede drinkperiode daalde de gemiddelde DAS28-score verder van 2,83 naar 2,26.

  • Bij vijf deelnemers met vroege RA zonder ACPA-antistoffen werd remissie gerapporteerd.

De onderzoekers concludeerden dat waterstofrijk water in deze kleine groep samenhing met een vermindering van oxidatieve stress en ziekteactiviteit.

Dit is een interessante eerste humane aanwijzing. Het onderzoek was echter open-label en had geen placebogroep. Daardoor kan niet met zekerheid worden vastgesteld welk deel van de verbetering door waterstof werd veroorzaakt.

Publicatie: Ishibashi et al. (2012), Consumption of water containing a high concentration of molecular hydrogen reduces oxidative stress and disease activity in patients with rheumatoid arthritis.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23031079/

Onderzoek 2 – Dubbelblind en placebogecontroleerd onderzoek (2014)

Een vervolgonderzoek van Ishibashi en collega's is bijzonder interessant vanwege de onderzoeksopzet.

In deze pilotstudie werden 24 patiënten met reumatoïde artritis verdeeld over een waterstofgroep en een placebogroep.

De deelnemers kregen gedurende vijf dagen dagelijks 500 ml infuusvloeistof met 1 ppm opgeloste waterstof of een placebo.

De onderzoekers volgden onder andere:

  • DAS28, de ziekteactiviteitsscore.

  • IL-6, een ontstekingsgerelateerde cytokine.

  • MMP-3, een enzym dat betrokken is bij de afbraak van bindweefsel.

  • TNF-α, een belangrijke ontstekingsmediator.

  • 8-OHdG, een marker voor oxidatieve DNA-schade.

De resultaten in de waterstofgroep waren opvallend:

  • De gemiddelde DAS28-score daalde van 5,18 naar 4,02 direct na de behandeling.

  • Na vier weken was de gemiddelde DAS28-score verder gedaald naar 3,74.

  • IL-6 daalde gemiddeld met 37,3% na vier weken.

  • MMP-3 daalde gemiddeld met 19,2%.

  • Ook 8-OHdG daalde significant.

  • In de placebogroep werden deze vergelijkbare verbeteringen niet waargenomen.

Voor TNF-α werd geen duidelijke verandering gevonden.

Dit onderzoek is belangrijk omdat het dubbelblind en placebogecontroleerd was. De resultaten geven een interessante aanwijzing dat moleculaire waterstof mogelijk invloed kan hebben op ziekteactiviteit en bepaalde ontstekingsgerelateerde processen bij RA.

Een belangrijke kanttekening: dit onderzoek gebruikte intraveneus toegediende waterstofoplossing. De resultaten kunnen daarom niet rechtstreeks worden vertaald naar waterstof drinken of inhaleren.

Publicatie: Ishibashi et al. (2014), Therapeutic efficacy of infused molecular hydrogen in saline on rheumatoid arthritis: a randomized, double-blind, placebo-controlled pilot study.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24929023/

2. Artrose: onderzoek naar kraakbeen, gewrichtsontsteking en herstel

Artrose is een aandoening waarbij de structuur en kwaliteit van het gewricht veranderen. Kraakbeen wordt dunner of raakt beschadigd, terwijl ook het onderliggende bot, het gewrichtsslijmvlies en omliggende weefsels kunnen veranderen.

Artrose is dus niet uitsluitend een kwestie van slijtage. Ook ontstekingsprocessen, oxidatieve stress en veranderingen in de stofwisseling van kraakbeencellen spelen een rol.

Dat maakt de mogelijke invloed van moleculaire waterstof op deze processen interessant voor onderzoek.

Onderzoek 3 – Waterstof-zuurstofinhalatie bij knieartrose (2025)

In 2025 verscheen een gerandomiseerde klinische studie met 121 oudere deelnemers met knieartrose.

De gemiddelde leeftijd was 81,2 jaar. Beide groepen volgden een oefenprogramma van twaalf weken. De ene groep kreeg daarnaast gedurende twee weken dagelijks 60 minuten inhalatie met een waterstof-zuurstofmengsel.

De onderzoekers onderzochten onder andere:

  • Pijn en gewrichtsklachten met de WOMAC-score.

  • Functionele mobiliteit.

  • Ontstekingsgerelateerde bloedwaarden.

  • Het vermogen om dagelijkse bewegingen uit te voeren.

Wat zagen de onderzoekers?

Beide groepen verbeterden gedurende het onderzoek. In de eerste twee weken werden in de inhalatiegroep aanvullende positieve veranderingen in symptomen en functionele activiteit beschreven.

Na twaalf weken was het verschil in de primaire WOMAC-totaalscore tussen beide groepen echter niet statistisch significant (P = 0,140).

Dit betekent dat het onderzoek een interessant vroeg signaal liet zien, maar geen overtuigend bewijs leverde voor een blijvend extra effect van de inhalatie bovenop het oefenprogramma.

De studie is waardevol omdat het een gerandomiseerd klinisch onderzoek bij mensen betreft.

Publicatie: Wang et al. (2025), Hydrogen-oxygen mixture inhalation as an adjunctive treatment to home-based exercise in older patients with knee osteoarthritis.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39950118/

Onderzoek 4 – Waterstof en bescherming van kraakbeencellen

Naast klinische studies wordt ook veel laboratoriumonderzoek uitgevoerd naar de invloed van moleculaire waterstof op kraakbeen.

Onderzoekers bestuderen onder andere:

  • Oxidatieve stress in kraakbeencellen.

  • Ontstekingsgerelateerde signaalroutes.

  • Enzymen die betrokken zijn bij kraakbeenafbraak.

  • De balans tussen afbraak en aanmaak van kraakbeenbestanddelen.

  • Beschermende cellulaire mechanismen zoals Nrf2/HO-1.

In experimenteel onderzoek naar artrose worden onder andere matrixmetalloproteïnasen (MMP's) onderzocht. Deze enzymen spelen een rol bij de afbraak van de extracellulaire matrix van kraakbeen.

Ook de rol van collageen type II, een belangrijk structureel bestanddeel van gezond gewrichtskraakbeen, krijgt aandacht.

Deze onderzoekslijnen zijn interessant, maar laboratoriumresultaten mogen niet worden gelijkgesteld aan bewezen kraakbeenherstel bij mensen.

3. De wetenschappelijke stand van zaken in 2026

Een belangrijke publicatie verscheen in januari 2026 in het World Journal of Orthopedics.

De onderzoekers voerden een uitgebreide literatuurbeoordeling uit naar moleculaire waterstof bij aandoeningen van het bewegingsapparaat.

In totaal werden 45 studies opgenomen:

  • 25 preklinische studies, waaronder laboratorium- en dieronderzoek.

  • 20 klinische studies bij mensen.

De onderzoekers beoordeelden onderzoek naar onder andere:

  • Reumatoïde artritis.

  • Artrose.

  • Spierbeschadiging door inspanning.

  • Chronische pijnsyndromen.

  • Peesproblemen.

  • Spieratrofie.

In het preklinische onderzoek werden regelmatig verminderingen van reactieve zuurstofverbindingen en ontstekingscytokinen beschreven.

De klinische studies rapporteerden onder andere positieve signalen voor symptomen bij artrose, veranderingen in DAS28 bij reumatoïde artritis en sneller herstel van bepaalde markers voor spierschade.

De auteurs beschrijven moleculaire waterstof als een interessante aanvullende onderzoeksrichting vanwege mogelijke antioxidatieve, ontstekingsmodulerende en celbeschermende eigenschappen.

Tegelijkertijd wijzen zij op belangrijke verschillen tussen de onderzoeken, zoals de gebruikte toedieningsvormen, doseringen, onderzoeksduur en patiëntengroepen.

Publicatie: Jeyaraman et al. (2026), Molecular hydrogen therapy in musculoskeletal conditions: An evidence-based review and critical analysis.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41608485/

4. Hoe kan moleculaire waterstof invloed hebben op gewrichten?

Wetenschappers onderzoeken verschillende biologische mechanismen die mogelijk relevant zijn voor reuma en artrose.

Oxidatieve stress

Bij normale stofwisselingsprocessen ontstaan reactieve zuurstofverbindingen (ROS). Deze spelen een belangrijke rol in celcommunicatie en afweer.

Wanneer de balans tussen de vorming van deze stoffen en de antioxidatieve bescherming verstoord raakt, kan oxidatieve stress ontstaan.

Bij reumatoïde artritis en artrose wordt oxidatieve stress onderzocht als onderdeel van de processen die bijdragen aan ontsteking en weefselschade.

Moleculaire waterstof wordt bestudeerd vanwege zijn mogelijke selectieve interactie met bepaalde reactieve zuurstofverbindingen, waaronder het hydroxylradicaal.

NF-κB en ontstekingssignalen

NF-κB is een belangrijke regelaar van ontstekingsgerelateerde genexpressie.

Deze signaalroute speelt een rol bij de productie van verschillende cytokinen, waaronder IL-6 en TNF-α.

In experimenteel onderzoek wordt onderzocht of moleculaire waterstof invloed kan hebben op deze ontstekingsgerelateerde signaalroutes.

Nrf2 en cellulaire bescherming

Nrf2 is een transcriptiefactor die betrokken is bij de regulatie van lichaamseigen antioxidatieve beschermingsmechanismen.

Wanneer deze route wordt geactiveerd, kunnen verschillende beschermende enzymen en eiwitten worden aangemaakt.

Onderzoekers bestuderen of moleculaire waterstof invloed heeft op deze beschermingsmechanismen en daarmee op de reactie van cellen op oxidatieve belasting.

Mitochondriën

Mitochondriën zijn verantwoordelijk voor een groot deel van de energieproductie in onze cellen. Ze spelen ook een rol bij de regulatie van oxidatieve signalen.

Omdat mitochondriale functie en oxidatieve stress bij gewrichtsaandoeningen worden onderzocht, is ook de mogelijke invloed van moleculaire waterstof op mitochondriën een interessant onderzoeksgebied.

5. Reuma en artrose: twee verschillende aandoeningen

Hoewel reuma en artrose vaak samen worden genoemd, zijn het verschillende aandoeningen.

Reumatoïde artritis

  • Een auto-immuunziekte.

  • Het immuunsysteem speelt een belangrijke rol.

  • Ontstekingen in het gewrichtsslijmvlies kunnen schade aanrichten aan kraakbeen en bot.

  • Ontstekingsmediatoren zoals IL-6 en TNF-α zijn belangrijke onderzoeksdoelen.

Artrose

  • Een aandoening waarbij de gehele gewrichtsstructuur verandert.

  • Kraakbeen, bot en omliggende weefsels zijn betrokken.

  • Oxidatieve stress en laaggradige ontstekingsprocessen kunnen een rol spelen.

  • Onderzoek richt zich onder andere op kraakbeencellen, matrixafbraak en gewrichtsfunctie.

Bij beide aandoeningen zijn oxidatieve stress en ontstekingsprocessen interessante onderzoeksthema's. De onderliggende mechanismen verschillen echter.

6. Welke vormen van waterstof worden onderzocht?

In wetenschappelijke studies wordt moleculaire waterstof op verschillende manieren toegediend.

Waterstofrijk drinkwater

Bij deze vorm wordt water verrijkt met opgeloste moleculaire waterstof. Deelnemers drinken het water volgens het protocol van de betreffende studie.

Waterstofinhalatie

Hierbij wordt een waterstofhoudend gasmengsel via een inhalatiesysteem toegediend. De samenstelling en concentratie verschillen per onderzoeksprotocol.

Waterstofoplossing via infuus

In sommige klinische onderzoeken is waterstof opgelost in een fysiologische zoutoplossing die intraveneus werd toegediend. Dit is een medische onderzoeksmethode en niet vergelijkbaar met drinken of inhaleren.

De verschillende toedieningsvormen zijn niet zonder meer onderling uitwisselbaar. Ook de concentratie, hoeveelheid, gebruiksduur en gebruikte apparatuur zijn belangrijk bij het beoordelen van onderzoeksresultaten.

7. Conclusie: een interessante ontwikkeling voor gewrichtsgezondheid

Het onderzoek naar moleculaire waterstof bij reuma en artrose ontwikkelt zich verder.

Bij reumatoïde artritis zijn in kleine humane studies positieve veranderingen beschreven in ziekteactiviteit, oxidatieve stress en ontstekingsgerelateerde biomarkers. Vooral het dubbelblinde, placebogecontroleerde onderzoek uit 2014 is interessant.

Bij artrose zijn er eerste klinische signalen uit onderzoek naar waterstof-zuurstofinhalatie. Daarnaast groeit het preklinische onderzoek naar de mogelijke bescherming van kraakbeencellen en de invloed op ontstekingsroutes.

De overzichtsstudie uit 2026 laat zien dat moleculaire waterstof inmiddels in uiteenlopende onderzoeken naar aandoeningen van het bewegingsapparaat wordt bestudeerd.

De combinatie van onderzoek naar oxidatieve stress, ontstekingsregulatie en cellulaire bescherming maakt moleculaire waterstof een veelbelovende onderzoeksrichting binnen de gewrichtsgezondheid. Grotere en langdurigere klinische studies zijn nodig om de effecten bij verschillende aandoeningen verder vast te stellen.

Bij het Nederlands Instituut voor Waterstoftherapie volgen we deze wetenschappelijke ontwikkelingen en nieuwe publicaties op de voet.

 


 

Wetenschappelijke toelichting: deze pagina bespreekt gepubliceerd onderzoek naar moleculaire waterstof. De resultaten verschillen per aandoening, onderzoeksopzet en toedieningsvorm. Waterstoftherapie is geen bewezen vervanging voor reguliere behandeling. Medicatie of bestaande behandeltrajecten mogen niet zonder overleg met een behandelend arts worden aangepast.